Մահից առաջ նրանք կանչո՞ւմ են արդեն հեռացած հարազատներին․ գիտության և հավատքի սահմանագծին գտնվող առեղծվածը

Ինչո՞ւ են մահամերձ մարդիկ կյանքի վերջին օրերին հիշում և կանչում իրենցից առաջ մահացած հարազատներին։

Հոսպիսների բուժքույրերը, բժիշկներն ու հարազատները գրեթե ամեն օր ականատես են լինում մի ապշեցուցիչ երևույթի։ Կյանքի վերջին շաբաթներին կամ օրերին մահամերձ մարդկանց ավելի քան 80%-ը սկսում է տեսնել, խոսել կամ անուններով կանչել իրենց վաղուց մահացած մտերիմներին՝ ծնողներին, ամուսիններին կամ ընկերներին։

Գիտության մեջ սա կոչվում է «Մահվան մահճի տեսիլքներ» (Deathbed Visions)։ Բայց ի՞նչ է սա իրականում՝ ուղեղի խաղ, թե՞ այլ աշխարհի դռների բացում։ Ահա թե ինչպես է բացատրվում այս առեղծվածը.

Գիտության և բժշկության տեսանկյունից.

Երբ օրգանիզմը կամաց-կամաց մարում է, ուղեղում սկսվում է թթվածնաքաղց։ Որպես պաշտպանական մեխանիզմ՝ ուղեղն արտանետում է էնդորֆինների (ուրախության հորմոնների) հսկայական քանակություն։ Սա կարող է առաջացնել գիտակցության փոփոխված վիճակ, որի ժամանակ հիշողության ամենախորը սերտերից դուրս են գալիս այն մարդկանց պատկերները, ում մարդն ամենաշատն է սիրել և ում կողքին իրեն ապահով է զգացել։

Հոգևոր և միստիկ տեսանկյունից.

Շատ մշակույթներում հավատում են, որ երբ ֆիզիկական մարմինը թուլանում է, հոգու անտեսանելի զգայարանները բացվում են։ Մահացած հարազատները գալիս են որպես «ուղեցույցներ» կամ «ճանապարհողներ»։ Նրանք հայտնվում են սենյակում, որպեսզի օգնեն հեռացողին հաղթահարել մահվան վախը և ցույց տան, որ մյուս ափին նա մենակ չի լինելու։ Այդ պատճառով մահացող մարդիկ հաճախ ոչ թե վախենում են, այլ ժպտում են, խաղաղվում և ասում, որ «տուն են գնում»։

Կատարյալ հստակության հրաշքը (Terminal Lucidity).

Ամենազարմանալին այն է, որ նույնիսկ ծանր դեմենցիա (խելագարություն) կամ Ալցհեյմեր ունեցող պացիենտները, ովքեր տարիներով ոչ մի հարազատի չեն ճանաչել, մահից մի քանի ժամ առաջ հանկարծ դառնում են լիովին գիտակից, հստակ տալիս են իրենց մահացած մոր կամ հոր անունը, զրուցում նրանց հետ ու հեռանում բացարձակ անդորրով։

Անկախ նրանից, թե ինչպես կբացատրենք սա՝ բժշկորեն, թե հոգեբանորեն, տիեզերքն այնքան գթասիրտ է գտնվել, որ կյանքի ամենածանր անցումը վերածել է սիրո և վերամիավորման խորհրդավոր պատմության։ Մահը վերջը չէ, դա պարզապես վերադարձ է նրանց մոտ, ովքեր մեզ սպասում են…

Իսկ ձեր ընտանիքում եղե՞լ են նման դեպքեր։ Կիսվեք ձեր պատմություններով մեկնաբանություններում։