Վերոնիկա Զոնաբենդը նախաձեռնում է կանանց միջազգային մարդասիրական պատվիրակության այց Բաքու՝ հայ գերիներին տեսակցելու նպատակով

Ռուբեն Վարդանյանի կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը, հայտարարել է նոր մարդասիրական նախաձեռնության մասին, որի շրջանակում մտադիր է կազմակերպել կանանց միջազգային մարդասիրական պատվիրակության այց Բաքու։

 

Ստորև ներկայացվում է Վերոնիկա Զոնաբենդի հայտարարությունը.

 

«2023 թ․ սեպտեմբերից իմ ամուսինն ապօրինի պահվում է Ադրբեջանում։ Նա ավելի քան երեք տարի զրկված է իր ընտանիքին, հարազատ մարդկանց տեսնելու հնարավորությունից: Այս ընթացքում ծնվել են նրա թոռնիկները, որոնց նա երբեք չի պահել իր գրկում։

 

Ես սա գրում եմ որպես Ռուբեն Վարդանյանի կին, որպես մայր, որպես տատիկ և որպես մարդ, որն այլևս չի կարող լուռ սպասել՝ հետևելով տարբեր կառույցների բացատրություններին, թե ինչու չեն կարող գործել կամ ինչու չպետք է գործեն։

 

Խոսքը միայն Ռուբենի մասին չէ։

 

Եվս 18 հայ մնում է ադրբեջանական կալանքի տակ։ Նրանցից ոմանք վեց տարի չեն տեսել իրենց հարազատներին, նամակներ չեն ստացել, չեն լսել նրանց ձայնը կամ ձեռքում չեն պահել իրենց երեխաների ու թոռների լուսանկարները։

 

Իրենց ընտանիքների համար նրանք «օրակարգային հարց», «քաղաքական հարց» կամ «բարդ դիվանագիտական խնդիր» չեն։ Նրանք ամուսիններ են, հայրեր, պապիկներ, որդիներ և եղբայրներ։ Նրանց միակ «մեղքն» այն է, որ ցանկացել են ապրել իրենց նախնիների հողում, խոսել իրենց մայրենի լեզվով և պահպանել իրենց մշակույթը։ Այսօր չափազանց հաճախ է թվում, թե նրանց ճակատագիրն իրականում քչերին է հուզում՝ բացի իրենց ընտանիքներից։

 

Այս ողջ ընթացքում նրանց ճակատագրի շուրջ շարունակվում են անվերջ քննարկումները՝ մեխանիզմների, ընթացակարգերի, լիազորությունների և քաղաքական հանգամանքների մասին։ Մինչ ոմանք զբաղված են իրենց քաղաքական դիրքերը պահպանելով, մյուսները, գտնվելով անազատության մեջ, տարիներ շարունակ սպասում են գոնե մեկ լուսանկարի, մեկ նամակի կամ հարազատներից մի քանի խոսքի։

 

Ադրբեջանում Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի (ԿԽՄԿ) գրասենյակի փակվելուց ի վեր հայ բանտարկյալների ընտանիքները փաստացի զրկված են իրենց հարազատների հետ կանոնավոր, մարդասիրական անկախ կապից: Միջազգային այն մեխանիզմները, որոնք նման իրավիճակներում պետք է պաշտպանեն մարդուն, գործնականում չեն աշխատում։

 

Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանը հայտարարել է, որ այս հարցը իր իրավասությունների շրջանակում չէ։

 

Իսկ Ադրբեջան կատարած այցերի ընթացքում երկրի պետական պատվիրակությունները հնարավորություն չեն գտնում այցելելու այդ մարդկանց, հանդիպելու նրանց, տեղում ծանոթանալու պահման պայմաններին և գնահատելու նրանց առողջական վիճակը։

 

Ռուբենի խնդրանքով ես մտադիր եմ կազմակերպել կանանց միջազգային մարդասիրական պատվիրակություն, որը մոտ ապագայում կմեկնի Բաքու։

 

Դիմում եմ Ադրբեջանի օմբուդսմեն տիկին Սաբինա Ալիևային և նրա գրասենյակին՝ խնդրելով աջակցել այդ պատվիրակության այցին Բաքու, պաշտոնական հանդիպմանը, Ումբակիի քրեակատարողական համալիրում պահվող հայ բանտարկյալներին տեսակցելուն և նրանց ընտանիքներից ծանրոցների, լուսանկարների, նամակների և օրենքով թույլատրված անձնական իրերի պաշտոնական փոխանցմանը։

 

Գերիների համար սա հիշեցում է, որ նրանք մոռացված չեն։

 

Ես հավատում եմ, որ կարող ենք մարդ մնալ միայն այն դեպքում, եթե թույլ չտանք, որ անտարբերությունըը դառնա նորմ, սովորական երևույթ, եթե, նույնիսկ ամենածանր հանգամանքներում, շարունակենք պահպանել կարեկցանքը, սերը և գթասրտությունը։

 

Ուզում եմ հավատալ, որ նույնիսկ այնտեղ, որտեղ քաղաքականությունը ոչնչացնում է վստահությունը, դեռ մնում է մարդկային քայլի հնարավորություն։ Առաջնորդներն ու հզոր պետությունները պատմության մեջ հիշվում են ոչ միայն իրենց հաղթանակներով, այլև իրենց իշխանության տակ հայտնված մարդկանց հանդեպ ցուցաբերած ողորմածությամբ։ Հենց այդպիսի արարքներն են մնում պատմության մեջ։

 

Այս նախաձեռնությունը քաղաքական ակցիա չէ: Սա բանտարկյալների ու նրանց ընտանիքների, նրանց ճակատագրով մտահոգ մարդկանց միջև առնվազն նվազագույն կապ վերականգնելու փորձ է։ Այդ կապն օգնում է մարդուն պահպանել իր արժանապատվությունը, առանց որի անհնար է խոսել հարևան ժողովուրդների միջև իրական և տևական խաղաղության մասին։

 

Այս առումով, հաջորդ երկու շաբաթների ընթացքում մենք հավաքում ենք աջակցության նամակներ և լուսանկարներ Ադրբեջանում պահվող հայ բանտարկյալների համար, որոնք ընտանիքների ծանրոցների հետ կփորձենք նրանց փոխանցել:

 

Նամակները հնարավոր է ուղարկել հետևյալ հասցեով՝ contact@freearmenianprisoners.com

 

Subject հատվածում խնդրում ենք գրել Letter of Support – Armenian Detainees: Եթե նամակն ուղղված է կոնկրետ անձի, խնդրում ենք ավելացնել նրա անունը Subject հատվածում։

 

Պատվիրակության կազմում ընդգրկված կանանց անունները կհրապարակվեն լրացուցիչ։

 

Վերոնիկա Զոնաբենդ»

 

[ENG] Humanitarian Initiative of Veronika Zonabend, Wife of Ruben Vardanyan

 

My husband has been unlawfully detained in Azerbaijan since September 2023. For more than three years, he has been kept away from his family and from everyone who loves him. During this time, his granddaughters were born — granddaughters he has never held in his arms.

 

I write this as a loving wife, as a mother, as a grandmother, and as someone who can no longer wait in silence while various institutions explain why they cannot — or should not — act. But this is not only about Ruben.

 

Eighteen more Armenians remain in detention in Azerbaijan. Many of them have not seen their loved ones in six years. They have received no letters. They have not heard the voices of those close to them. They have not held in their hands a photograph of their children, their grandchildren — and some, of their great-grandchildren.

 

To their families, they are not an “agenda item,” a “political problem,” or a “complex diplomatic case.” They are husbands, fathers, grandfathers, sons, and brothers. Their only offence was wanting to live on their ancestral land, to speak their language, and to preserve their culture. Today it too often seems as though their fate matters deeply to no one beyond their own families. Throughout this time, an endless conversation has continued around their fate — about mechanisms, procedures, mandates, and political circumstances. While some are occupied with preserving their political positions, others spend years in detention waiting for a single photograph, a letter, or a few words from those they love.

 

Following the closure of the ICRC delegation office in Baku, the families of Armenian detainees have been left without regular, independent humanitarian access to their loved ones. The international mechanisms designed to protect people in such circumstances have, in practice, ceased to function. Armenia’s Human Rights Defender has stated that this matter falls outside her mandate. Official delegations from their own country, when visiting Azerbaijan, have not found a way to see these people — to check on their conditions of detention or their state of health.

 

In the face of this institutional vacuum of accountability, I can no longer simply wait. At Ruben’s request, I intend to organise an international women’s humanitarian delegation to travel to Baku in the coming weeks.

 

I call upon Azerbaijan’s Human Rights Commissioner, Ms. Sabina Aliyeva, and her office, to facilitate the arrival of this delegation in Baku, to arrange an official meeting, to organise a visit to the Armenian prisoners held at the Umbaki Penitentiary Complex, and to enable the formal transfer of packages, photographs, letters, and permitted personal belongings from their families, in accordance with Azerbaijani law.

 

For those who are imprisoned, this will serve as a reminder: they have not been forgotten.

I believe we remain human only when we refuse to let indifference become the norm — when we continue to cultivate compassion, love, and mercy within ourselves, even in the most difficult of circumstances.

 

I want to believe that even where politics has destroyed trust, there remains space for a human gesture. Leaders of nations and powerful states are remembered by history not only for their victories, but for the mercy they showed to those who found themselves in their power. It is precisely such acts that history values most — for they reveal strength united with dignity.

 

This initiative is not a political act. It is an attempt to restore at least a minimal connection between those in detention, their families, and all those who care about their fate. Such a connection helps a person preserve their dignity — and without dignity, it is impossible to speak of genuine and lasting peace between neighbouring peoples.

 

Over the next two weeks, we are collecting letters of support for the Armenian prisoners held in Azerbaijan. We will do our best to deliver them alongside family packages as part of this humanitarian initiative.

 

Letters may be sent in any language to: contact@freearmenianprisoners.com

 

Subject line: Letter of Support – Armenian Detainees

 

If your letter is addressed to a specific person, please include their name in the subject line.

 

The names of the women who will form part of the delegation will be announced in due course.

 

Veronika Zonabend

 

[RUS] Гуманитарная инициатива супруги Рубена Варданяна Вероники Зонабенд

 

Мой муж с сентября 2023 года незаконно удерживается в Азербайджане. Уже более трёх лет он находится вдали от семьи и людей, которые его любят. За это время родились его внучки, которых он никогда не держал на руках.

 

Я пишу это как любящая жена, как мать, как бабушка и как человек, который больше не может молча ждать, пока разные институты объясняют, почему они не могут или не должны действовать.

 

Речь не только про Рубена.

 

В азербайджанском заключении продолжают находиться ещё 18 армян. Многие из них уже шесть лет не видели своих близких, не получали писем, не слышали родных голосов и не держали в руках фотографии своих детей и внуков, а некоторые и правнуков.

 

Для своих семей они не являются «вопросом повестки», «политической проблемой» или «сложным дипломатическим кейсом». Они мужья, отцы, деды, сыновья и братья.

Они виноваты только в том, что хотели жить на земле своих предков, говорить на своём языке и сохранять свою культуру. Сегодня слишком часто кажется, что их судьба мало кого по-настоящему волнует, кроме их семей.

 

Всё это время вокруг их судьбы продолжается нескончаемый разговор: о механизмах, процедурах, полномочиях и политических обстоятельствах. Пока одни заняты сохранением своих политических позиций, другие годами ждут хотя бы фотографии, письма или нескольких слов от родных, находясь в заключении.

 

После закрытия офиса делегации МККК в Баку у семей армянских заключённых фактически не осталось регулярного независимого гуманитарного доступа к своим близким. Международные механизмы, которые должны защищать человека в таких обстоятельствах, на практике не работают.

 

Омбудсмен Армении заявила, что этот вопрос не находится в её компетенции. Государственная делегация своей страны во время визитов в Азербайджан не находит возможности поехать, увидеть этих людей, проверить условия их содержания и состояние здоровья.

 

В условиях институционального вакуума ответственности я больше не могу просто ждать.

 

По просьбе Рубена я намерена организовать международную женскую гуманитарную делегацию, которая в ближайшее время отправится в Баку.

 

Я обращаюсь к омбудсмену Азербайджана госпоже Сабине Алиевой и её офису с просьбой содействовать приезду этой делегации в Баку, проведению официальной встречи, организации посещения армянских пленных, находящихся в пенитенциарном комплексе Умбаки, а также официальной передаче посылок, фотографий, писем и разрешённых личных вещей от их семей в соответствии с законодательством Азербайджана.

 

Для пленных это станет напоминанием о том, что они не забыты.

 

Я верю, что мы можем сохраниться как люди только тогда, когда не позволяем равнодушию стать нормой. Когда продолжаем взращивать в себе сострадание, любовь и милосердие, даже в самых тяжёлых обстоятельствах.

 

Я хочу верить, что даже там, где политика разрушает доверие, остаётся пространство для человеческого шага. Лидеры стран и сильные государства запоминаются в истории не только своими победами, но и милосердием к людям, оказавшимся в их власти. Именно такие поступки история ценит особенно высоко, потому что они показывают силу, соединённую с достоинством.

 

Эта инициатива не является политической акцией. Это попытка восстановить хотя бы минимальную связь между заключёнными, их семьями и людьми, которым небезразлична их судьба. Такая связь помогает человеку сохранить достоинство, без которого невозможно говорить о настоящем и долгосрочном мире между соседними народами.

 

В связи с этим в течение ближайших двух недель мы собираем письма поддержки для армянских заключённых, удерживаемых в Азербайджане. Мы постараемся передать их вместе с семейными посылками в рамках этой гуманитарной инициативы.

 

Письма можно направлять на любом языке по электронному адресу: info@freevardanyan.com

 

В теме письма укажите: Letter of Support – Armenian Detainees. Если письмо адресовано конкретному человеку, пожалуйста, добавьте его имя в теме письма.

 

Имена женщин, которые войдут в состав делегации, будут объявлены дополнительно.

 

Вероника Зонабенд