Ութսունամյա ծերունին մեկուկես ժամում դատարկ կտավի վրա փոթորիկ վրձնեց, իսկ աշակերտները հոտնկայս ծափահարում էին:

1897 թվականին Գեղարվեստի ակադեմիայի պատերից ներս անհավանական մի բան տեղի ունեցավ։ Հայտնի բնանկարիչ Արխիպ Կուինջին իր արվեստանոց էր հրավիրել անվանի ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկուն։ Ուսուցիչը ցանկանում էր, որ իր սաներն իսկական կախարդանք տեսնեն։

«Ցո՛ւյց տվեք նրանց՝ ինչպես է պետք նկարել ծովը»,— խնդրեց Կուինջին՝ հյուրին մոտեցնելով նկարակալին։

Տարեց վարպետը, ում տարիքն այդ ժամանակ արդեն անց էր ութսունից, երկար չպատրաստվեց։ Նա ընդամենը չորս կամ հինգ գույնի ներկ խնդրեց, ուշադիր զննեց վրձինները և մատներով շոշափեց կտավը։ Ապա, առանց նստելու և աշխատանքից կտրվելու, սկսեց ստեղծագործել։ Նա վրձինն այնպիսի ճարպկությամբ էր գործածում, ասես ողջ կյանքում միայն ալիքների հետ էր խաղացել։

Որոշ ժամանակ անց մաքուր, սպիտակ մակերեսին արդեն իսկական փոթորիկ էր մոլեգնում։ Հետո Այվազովսկին մեկ վարժ շարժումով այդ փոթորկի մեջ մի նավ պատկերեց, որն իսկույն ևեթ պատվեց առագաստներով ու նավասարքերով։

Երբ աշխատանքն ավարտվեց, աշակերտները չէին հավատում իրենց աչքերին։ Անցել էր ընդամենը հարյուր տասը րոպե, իսկ դատարկ կտավի տեղում ծովն էր շառաչում։ Դահլիճը թնդաց ծափահարություններից։ Երիտասարդ նկարիչները մինչև կառք ճանապարհեցին վարպետին՝ շնորհակալություն հայտնելով դասի համար։

Այս դեպքը մինչ օրս հիշում են որպես անհավանական վարպետության օրինակ, որը Հովհաննես Կոստանդինիչը կատարելագործել էր տասնամյակներ շարունակ։ Նա պարզապես ջուր չէր նկարում. նա ստիպում էր դրան շնչել և զարկվել ափերին։

Share This