Հոկտեմբերի 15․ Վանո Սիրադեղյանի հիշատակի օրն է։

«Կա մի բան, որից վախենում են բոլորը՝

Ճշմարտությունից…» — գրել էր Վանոն։

Իսկ ինքը ոչ միայն չէր վախենում դրանից, այլ ապրում էր դրա ներսում։

Նա չէր խաղում հայրենասիրություն, նա ապրում էր հայրենիքի ցավը, տանում էր իր վրա՝ ինչպես խաչ, առանց բողոքելու։

 

Վանոն հեռատես էր։ Նա տեսնում էր առաջ, շատ առաջ, և հաճախ մնում էր մենակ, որովհետև ճշմարտությունն առայժմ ցավեցնում էր։

Նա զգում էր, որ կգա ժամանակ, երբ մարդիկ կփորձեն չափել հայրենասիրությունը լայքերով, ոչ թե զոհողությամբ։

Նա դեռ այն ժամանակ էր զգուշացնում՝ «Երբ խիղճը լռի, երկիրը կխուլանա»։

 

Նրա գրած ամեն տող՝ թե՛ պատմվածքներում, թե՛ հրապարակումներում, հնչում է այսօր ավելի արդիական, քան երբևէ։

Նա գիտեր, որ իշխանությունը ժամանակավոր է, իսկ արժանապատվությունը՝ հավերժական։

Նա երբեք չդավաճանեց իր համոզմունքին, թե «Մարդը պիտի գնա իր ճշմարտության հետևից, թեկուզ բոլորը կանգնեն դեմը»։

 

Վանոն հայրենասեր էր՝ առանց վախի, առանց փափուկ ձևակերպումների։

Նա չէր պատկանում մի կուսակցության կամ ժամանակաշրջանի․ նա պատկանում էր ժողովրդին։

Նա այն տեսակ մարդ էր, ով չէր փնտրում փառք, այլ թողնում էր ժառանգություն՝ մտածողության, խղճի, խիզախության ձևով։

 

Այսօր, երբ հայ իրականության մեջ քիչ են այն մարդիկ, ովքեր կարող են կրել ճշմարտության բեռը, Վանոյի անունը հիշվում է այլ կերպ․ ոչ որպես անցյալ, այլ որպես չմարող ուղենիշ։

 

Եվ ինչպես ինքն էր գրել՝

 

«Կան մարդիկ, որ մեռնում են,

Բայց հետո պարզվում է՝ չեն մեռել։

Պարզվում է՝ մնացել են ժողովրդի հիշողության մեջ՝

Որպես ցավ, որպես խիղճ, որպես ճանապարհ…»