Մազերն իբրև ժամանակի պահապաններ. ինկերի զարմանահրաշ գրի համակարգը
Նախքան տվյալների բազաների և էլեկտրոնային աղյուսակների ի հայտ գալը, մարդիկ տեղեկությանը հետևելու այլ եղանակներ էին գտնում: Ուշագրավ համակարգերից մեկը կիպուն էր՝ մարդու մազերից պատրաստված պարան, որի վրա լրացուցիչ պարաններ էին կապված տասնորդական թվեր ներկայացնող հանգույցներով:
Այդ կիպուները տարածված էին Հարավային Ամերիկայի արևմուտքում՝ ինկերի կայսրության վերնախավի անդամների շրջանում:
Իսպանացի գաղութարարների որոշ ժամանակագրություններ պնդում էին, որ կիպուներն օգտագործել և ստեղծել են միայն վերնախավի տղամարդ բյուրոկրատները (կիպուկամայուկները): Դա մնաց ընդունված տեսակետ, չնայած բնիկ ժամանակագիր Ֆելիպե Գուան Պոմա դե Այալայի մի պատմությանը, որում նա պնդում էր, թե կանայք ևս ստեղծում են կիպուներ: 19-րդ և 20-րդ դարերում հայտնի դարձավ, որ կիպուները պատրաստում էին նաև ցածր սոցիալական կարգավիճակ ունեցող մարդիկ, մասնավորապես՝ պլանտացիաների աշխատողները և գյուղացիները: