Հոգեկան խանգարումների դեպքում վիտամին A-ն փոխում է ուղեղի նյարդային կապերը
Նյուքասլի համալսարանի գիտնականների թիմը պարզել է, որ վիտամին A-ի կամ ռետինոլի մակարդակի ավելացումը կամ նվազումը կարող է կապված լինել շիզոֆրենիայի և այլ խանգարումների ժամանակ ուղեղի նյարդային կապերի փոփոխության հետ: Արդյունքները հրապարակվել են Nature ամսագրում։
Վիտամին A-ն քիմիական կառուցվածքով նման նյութերի հավաքական անվանումն է, որոնք ներառում են ռետինոլ (վիտամին A1, աքսերոֆթոլ) և նմանատիպ կենսաբանական ակտիվություն ունեցող այլ ռետինոիդներ: Ինչպես նշել են հետազոտության հեղինակները, այն կարևոր դեր է խաղում ուղեղի բջիջների տարբերակման, հասունացման և սինապտիկ գործունեության մեջ: Ենթադրվում է, որ ուղեղի նեյրոնների միջև կապերը փոխվում են շիզոֆրենիա և այլ հոգեկան խանգարումներ ունեցող մարդկանց մոտ:
Գիտնականները ենթադրել են, որ դա կարող է պայմանավորված լինել մարմնում վիտամին A-ի տարբեր մակարդակներով: Հետազոտության ընթացքում նրանք միավորել են հազարավոր առանձին գենոմների ամփոփ վիճակագրությունը՝ պարզելու, թե որ գենետիկ գործոններն են կարգավորում արյան մեջ ռետինոլի մակարդակը, ինչպես նաև դրա կլանումը և տեղափոխումը:
Գիտնականներն այնուհետև մշակել են ստացված տեղեկատվությունը, որպեսզի հայտնաբերեն գենոմային տեղանքները (քրոմոսոմների վրա հատուկ գեների տեղակայման մասնակիցներ), որոնք կապված են մարմնում ռետինոլի բարձր կոնցենտրացիաների պահպանման հետ: Այս գեները ներառում էին GCKR և FOXP2: Բացի այդ, գենետիկորեն կանխատեսված MLXIPL mRNA (սուրհանդակ ՌՆԹ) արտահայտությունը ճարպային հյուսվածքում, ենթաստամոքսային գեղձում և կաթնագեղձում հակադարձորեն կապված էր շրջանառվող ռետինոլի մակարդակների հետ:
Ըստ հետազոտության հեղինակների՝ այս մոտեցումը թույլ է տալիս բացահայտել հոգեկան խանգարումների պաթոգենեզի ավելի մեծ թվով գործոններ։ Գիտնականները ենթադրել են, որ ռետինոլը կարող է նյարդապաշտպանիչ ազդեցություն ունենալ: Սա բացատրում է դրա օգտագործումը որպես շիզոֆրենիայի ժամանակ հակահոգեբուժական դեղամիջոցների պոտենցիալ օժանդակ միջոց: